ေျဖ။ ။ ယခုေခတ္တြင္ ရဟႏၲာ ျဖစ္ႏိုင္ေသးသလားဟူမူ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္မူခါနီး သုဘဒၵပရိဗိုဇ္ ေမးျမန္းသျဖင့္ ေျဖၾကားေတာ္မူအပ္ေသာ-ဣေမ စ သုဘဒၵ ဘိကၡဴ သမၼာ၀ိဟေရယ်ံဳ၊ အသုေညာ ေလာေကာ အရဟေႏၲဟိ အႆ။ (ဒီ-၂-၁၂၅) သုဘဒ္ပရိဗိုဇ္ ဤရဟန္းအေပါင္းတို႔သည္ကား ေကာင္းစြာေနထိုင္ကုန္ျငားအံ့ ဤသို႔ေနထိုင္ၾကမူ ေလာကသည္ ရဟႏၲာတို႔မွ မဆိတ္သုဥ္းသည္ျဖစ္ရာ၏-ဟူေသာ ပဋိပတ္စြမ္းအင္ျပ နိပၸရိယာယ မုခ်စကားေတာ္အရ ယခုေခတ္တြင္လည္း ရဟႏၲာမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေပေသးသည္။

( ရဟႏၲာ ဟုတ္-မဟုတ္ စမ္းသပ္နည္း )

ယခုေခတ္တြင္ ရဟႏၲာမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေသးသည္ဆိုေသာ္လည္း ရဟႏၲာစစ္-မစစ္ စမ္းသပ္ဖို႔ စံုစမ္းဖို႔အေရးမွာ အလြန္မွ သိမ္ေမြ႔နက္နဲလွပါသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ရဟႏၲာအစစ္သည္ စိန္ေရႊပတၱျမား အျပည့္ထည့္ထားေသာ ရတနာအိုးကို ရရွိထားေသာ ေယာက်္ားကဲ့သုိ႔ သူတပါးအား ၀ါၾကြားပလႊားရာ က်မည္စိုး၍ မိမိရရွိထားေသာ အရဟတၱဖိုလ္ ဓမၼရတနာကို မျပလို၊ မေျပာလိုေသာေၾကာင့္၄င္း၊ လူသာမေဏတို႔အား စ်ာန္မဂ္ဖိုလ္တရားတို႔ကို မေျပာၾကားရဟု သိကၡာပုဒ္ပညတ္ထားေသာေၾကာင့္၄င္း ဤမွ်သိမ္ေမြ႔နက္နဲျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ( ဒီ-႒ ၂-၂၇၀၊ ၀ိ-၂-၃၇ )။

ဤတြင္ သိႏိုင္ခဲပံု၀တၳဳတပုဒ္ ထုတ္ျပပါမည္။ တခါက စိတၱလေတာင္တြင္ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူေသာ ရဟႏၲာမေထရ္ႀကီးတပါးသည္ အလုပ္အေကၽြး ေတာထြက္ရဟန္းႀကီးတပါးႏွင့္ အတူ ဆြမ္းခံထြက္ခိုက္ မေထရ္ႀကီး၏ သပိတ္သကၤန္းကို ယူလ်က္ ေနာက္ကလိုက္ေနေသာ ေတာထြက္ရဟန္းႀကီးက-အရိယာဆိုတာ ဘယ္လိုပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးလဲ-ဟု မေထရ္ႀကီးကို ေမးေလ၏။ မေထရ္ႀကီးက တခ်ိဳ႔ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အရိယာႏွင့္ အတူေန အရိယာတို႔၏ သပိတ္သကၤန္းကို ယူလ်က္ အရိယာတို႔ကို ၀တ္ႀကီး၀တ္ငယ္ ျပဳေနရေသာ္လည္း အရိယာမွန္း မသိႏိုင္ေလာက္ေအာင္ အရိယာဆိုသည္မွာ အသိခက္လွေပ၏-ဟု မိန္႔ေတာ္မူ၏။ သိုပေသာ္ ေတာထြက္ကိုယ္ေတာ္ႀကီးကား မသိရွာ၊ နီးကပ္စြာ ေနရေသာ္လည္း ဉာဏ္ပညာရွိသူမွသာ သိႏိုင္ေပမည္။( ဒီ-႒ ၂-၃၆၄၊ မ-႒ ၁-၂၃၊ သံ-႒ ၂-၂၃၂၊ စူဠနိ-႒ ၇၁)

ရဟႏၲာစစ္-မစစ္ သိဖို႔က အေရးႀကီးသလား ေမးျငားအံ့၊ အေရးႀကီးလွေပသည္။ နိႏၵိယပသံသာယ ဟိ ပသံသိယ နိႏၵာယ စ သမေကာ၀ ၀ိပါေကာ။( သံ-႒ ၁-၁၉၇ ) ဟူသည္ႏွင့္အညီ ကဲ့ရိုက္ထိုက္သူကို ခ်ီးမြမ္းမိျခင္းႏွင့္ ခ်ီးမြမ္းထိုက္သူကို ကဲ့ရဲ႔မိျခင္းကား အျပစ္အတူတူပင္ ျဖစ္ရကား အလဇၨီရွင္ရဟန္းကို ရဟႏၲာမွတ္ျပီး ပူေဇာ္လွဴဒါန္းေနလွ်င္ သာသနာေတာ္ကို ကူ၍ ဖ်က္ရာေရာက္ေပမည္။ ရဟႏၲာကို ကဲ့ရဲ႔စြပ္စြဲမိလွ်င္လည္း အရိယူပ၀ါဒကံႀကီး ထိုက္ေပေတာ့မည္၊ သို႔အတြက္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ဉာဏ္ႏွင့္ယွဥ္၍ စဥ္းစားခ်ဥ္းကပ္ၾကမွ ေတာ္ေပမည္။

ရဟႏၲာ စစ္-မစစ္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးပံုကို ဆိုပါေတာ့မည္။ မိမိကိုယ္ကို ရဟႏၲာဟု ၀န္ခံလာသူကို စမ္းသပ္စစ္ေဆးနည္းကို ျမတ္ဗုဒၶ အတိအက် ညႊန္ၾကားထားခ်က္ရွိပါသည္။ တရားထူးရသည္ဟု ၀န္ခံလာသူအား (၁) ကႎ ေတ အဓိကတံ-အဘယ္တရားထူးကို ရသနည္း၊ စ်န္ကိုရသလား၊ မဂ္ကို ရသလား၊ ဤသို႔ ရအပ္ေသာ တရားထူးကို၄င္း။ (၂) ကိႏၲိ ေတ အဓိဂတံ-အနိစၥ စေသာ လကၡဏာသံုးပါးတြင္ ဘယ္လကၡဏာကို ပဓာနျပဳ၍ ရသနည္း၊ တနည္း။ သမထ ၀ိပႆနာ ႏွစ္မ်ိဳးတြင္ အဘယ္ကိုႏွလံုးသြင္း၍ ရသနည္း။ ဤသို႔ ရျခင္း၏အေၾကာင္းကို၄င္း။ (၃) ကဒါ ေတ အဓိကတံ-ဘယ္အခ်ိန္မွာ ရသနည္း၊ နံနက္မွာလား၊ ေန႔ခင္းအခ်ိန္မွာလား၊ ဤသို႔စသည္ျဖင့္ အခ်ိန္ကို၄င္း။ (၄) ကတၳ ေတ အဓိကတံ-ဘယ္အရပ္မွၾ ရသနည္း။ သစ္ပင္ရင္းမွာလား၊ မ႑ပ္အတြင္းမွာလား၊ ဤသို႔စသည္ျဖင့္ အရပ္ကို၄င္း။ (၅) ကတေမ ေတ ကိေလသာ ပဟီနာ-ဘယ္ကိေလသာတု႔ိကို ပယ္ျပီးျဖစ္သနည္း။ ဤသို႔ ပယ္အပ္ျပီးေသာ ကိေလသာတို႔ကို၄င္း။ (၆) ကတေမသံ တြံ ဓမၼာနံ လာဘီ-ပထမမဂ္ စသည္တို႔တြင္ အဘယ္ကိုရသနည္း။ ဤသို႔ ရအပ္ေသာ တရားထူးကို၄င္း၊ ခံဲျခား၍ေမးရမည္ဟု ဆိုပါသည္။( ၀ိ-၁-၁၁၇၊ ၀ိ-႒ ၂-၈၁-၈၂ )

ဤေနရာ၌ အ႒ကထာဆရာ ဋီကာဆရာတို႔ ဆက္လက္ညႊန္ၾကားထားးခ်က္ကို ဆိုပါဦးမည္။ အ႒ကထာ ဋီကာဆရာတို႔က အထက္ပါအတိုင္း စစ္စစ္ေပါက္ေပါက္ ေမးျမန္းရာ အဆင္ေျပေျပ ေျဖႏိုင္ရံုမွ်ျဖင့္ မယံုၾကည္ထိုက္ေသးေၾကာင္း။ ဗဟုသုတရွိေသာ ပါဠိ အ႒ကထာ ကၽြမ္းက်င္ေသာ ရဟန္းမ်ားအေနျဖင့္ ေကာင္းစြာေျဖဆိုႏိုင္ေၾကာင္း၊ ထိုပေၾကာင့္ ထိုရဟန္းအား မဂ္မရမီ ေရွ႔အဖို႔၌ သိလစင္ၾကယ္မႈ၊ ကမၼ႒ာန္း အားထုတ္မႈအက်င့္မ်ား ရွိ-မရွိ၊ ရွိလွ်င္လည္း ရိုးရိုးသားသား လာဘကို မေမွ်ာ္ဘဲ စင္စင္ၾကယ္ၾကယ္ က်င့္ျခင္း ဟုတ္-မဟုတ္ စဥ္းစားရမည္ဟု မိန္႔ဆိုၾကပါသည္။ ဤသို႔စဥ္းစားႏႈိင္းခ်ိန္၍ သူ၏ေျဖဆိုပံုႏွင့္ သူ၏က်င့္ပံု ညီညြတ္ရံုမွ်ျဖင့္လည္း ရဟႏၲာဟု ပူေဇာ္သကၠာရအမႈ မျပဳထိုက္ေသးပါ။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အခ်ိဳ႔ေသာ ပုထုဇဥ္ရဟန္းတို႔သည္ ရဟႏၲာနီးပါး အက်င့္ေကာင္း ၾကေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရဟႏၲာဟု ဧကန္မသတ္မွတ္ေသးဘဲ ဥပါယ္တံမ်ဥ္ျဖင့္ စမ္းသပ္သင့္ေသးသည္ဟု မိန္႔ဆိုၾကပါသည္။ ဥပါယ္တံမ်ဥ္ျဖင့္ စမ္းသပ္ပံုကို ၀တၳဳသာဓကမ်ား ထုတ္ျပ၍ ဆိုပါမည္။ တခါက ဒီဃဘာဏက အဘယဆိုေသာ မေထရ္ႀကီးတပါးသည္ ပိ႑ပါတ္ဓုတင္ေဆာင္ ရဟန္းတပါးကို ပုထုဇဥ္ေလာ ရဟႏၲာေလာဟု မခြဲျခားမဆံုးျဖတ္ႏိုင္သည္ျဖစ္၍ သူငယ္တေယာက္အား အမွတ္သညာေပးထား၏။ ထိုသူငယ္သည္ ကလ်ာဏီျမစ္ဆိပ္၌ ငုပ္၍ ေရခ်ိဳးေနေသာ ထိုရဟန္း၏ ေျခေထာက္ကို ဆြဲေလ၏။ ပိ႑ပတ္ဓုတင္ေဆာင္ ရဟန္းသည္ မိေက်ာင္းမွတ္ျပီး က်ယ္ေလာင္စြာ ေအာ္ဟစ္ေလရာ ပုထုဇဥ္မွန္းသိရေလ၏။ မွန္ပါသည္။ ရဟႏၲာမည္သည္ ဦးထိပ္၌ မိုးႀကိဳးက်ေသာ္လည္း ေၾကာက္တုန္လႈပ္ျခင္း မျဖစ္ေတာ့ပါ။ အသက္ခႏၶာ၌ တပ္မက္ျခင္း နိကႏၲိကို ပယ္ထားျပီးျဖစ္ပါသည္။ ( မ-႒ ၄-၆၆။ သာရတၳ-ဋီ ၂-၂၈၅ )

သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႔ ေၾကာက္ရြ႔ံျခင္းကင္း ရဲတင္းေသာ ပုထုဇဥ္မ်ားလည္း ရွိတတ္ေသးရာ ႏွစ္သက္ဖြယ္ အာရံုမ်ားႏွင့္လည္း စမ္းသပ္သင့္ပါေသးသည္။ တခါက ၀သဘမင္းသည္ မေထရ္တပါးကို စံုစမ္းလိုသျဖင့္ နန္းေတာ္သို႔ ပင့္ေဆာင္ျပီး မေထရ္၏ေရွ႔တြင္ ဆီးသီးမႈန္႔ျဖင့္ ေဖ်ာ္ထားေသာ မုန္႔ကို နယ္ျပေလ၏။ ထိုအခိုက္ မေထရ္၏ သြားရည္မ်ား ယိုက်လာသျဖင့္ ရသတဏွာ မပယ္ႏိုင္ေသးပံု၊ ရဟႏၲာမျဖစ္ေသးပံုကို သိရေလ၏။ မွန္ပါသည္။ ရဟႏၲာမည္သည္ နတ္ၾသဇာကိုေသာ္မွ တပ္မက္ျခင္း မရွိေတာ့ပါ။ ( မ-႒ ၄-၆၇။ သာရတၳ-ဋီ ၂-၂၈၅ )။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုရလွ်င္ ရဟႏၲာဟူသည္မွာ ကိေလသာ ၁၀-ပါးလံုးကင္းကာ ေလာကဓ့တရားတို႔ေၾကာင့္ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိ၊ ေတြေ၀ျခင္း ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းမရွိ၊ အိပ္မက္မက္ျခင္းမရွိ၊ သုက္လႊတ္ျခင္းမရွိ၊ မာယာ-သာေဌယ် မရွိ၊ စသည္ျဖင့္ ပုထုဇဥ္တို႔၏ စရိုက္အႀကိဳက္တို႔ႏွင့္ မ်ားစြာ ကြာျခားရကား ရဟႏၲာအရွင္တို႔၏ ဂုဏ္ကို ပုထုဇဥ္တို႔ ကုန္စင္ေအာင္ မသိႏိုင္ေၾကာင္း၊ ရဟႏၲာအခ်င္းခ်င္းသာ သိႏိုင္ေၾကာင္း။ ( သံ-၁-၁၅၀။ ) ေဟာေတာ္မူထား ပါသည္။

ဤ၌ အနည္းငယ္ျဖည့္စြက္၍ ေျပာခ်င္သည္မွာ ဘုရား ရဟႏၲာ အရိယာပုဂၢိဳလ္တို႔အား မ်က္ျမင္ဖူးေတြ႔၍ ကိုယ္ေတြ႔ၾကည္ညိဳ ဘုန္းရ္ိပ္ခံုလႈံလိုၾကသည္မွာ ပုထုဇဥ္သူေတာ္ေကာင္းတို႔၏ ေကာင္းျမတ္ေသာ သဘာ၀ပင္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ အရိယာတို႔ကို ဖူးေတြ႔ရျခင္းဟူသည္ ပကတိမ်က္စိျဖင့္ ဖူးေတြ႔ရျခင္း၊ ဉာဏ္မ်က္စိျဖင့္ ဖူးေတြ႔ရျခင္းဟု ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။ ထိုတြင္ ပကတိမ်က္စိျဖင့္ ဖူးေတြ႔ရျခင္းကို တိရစၧာန္မ်ားပင္ (သိသိ-မသိသိ) ဖူးေတြ႔နိုင္၍ ဘုရားရွင္ မခ်ီးမြမ္းလွေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ဘုရားရွင္အား ဖူး၍မ၀ ၾကည္ညိဳလွေသာ ၀ကၠလိမေထရ္အား-၀ကၠလိ ဤကုိယ္ေကာင္ပုပ္ကို ဖူးျမင္ရျခင္းျဖင့္ သင္အား အဘယ္အက်ိဳးရွိအံ့နည္း၊ ၀ကၠလိ တရားကို ျမင္ေသာသူသည္ ငါဘုရားကို ျမင္၏-ဟု မိန္႔ေတာ္မူခဲ့သည္ မဟုတ္ပါေလာ။ ( သံ-၂-၉၈ ) ဓမၼ-႒ ၂-၃၈၀ ) ထို႔ေၾကာင့္ ဘုရားရွင္ အလိုေတာ္အားျဖင့္ အရိယာပုဂၢိဳလ္ကို ပကတိမ်က္စိျဖင့္ ဖူးေတြ႔ရေသာ္လည္း ဉာဏ္ျဖင့္ အရိယာတို႔ျမင္အပ္ေသာ လကၡဏာေရးသံုးပါးကို မျမင္ေသာ၊ အရိယာတို႔ သိအပ္ေသာတရားတို႔ကို မသိေသာသူသည္ အရိယာအျဖစ္ကို ျပဳတတ္ေသာတရားကို၄င္း၊ အရိယာ၏အျဖစ္ကို၄င္း၊ မျမင္အပ္သည္၏ အျဖစ္ေၾကာင့္ အရိယာနံ အဒႆာ၀ီ-အရိယာပုဂၢိဳလ္တို႔ကို မဖူးျမင္ရသူပင္ျဖစ္၏-ဟု အ႒ကထာဆရာတို႔ မိန္႔ဆိုၾကပါသည္။( အဘိ-႒-၁-၃၈၅ )။ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် တရားရ၍ အရိယာအစစ္ကို ဖူးေတြ႔ႏိုင္ၾကပါေစ။

အရွင္ေကာ၀ိဒ (ေယာ)

30th June, 2009
အရွင္ေကလာသ
ဓမၼာစရိယ၊ B.A (Philo) M.A. (Buddhism) ေျဖဆိုသည္
***
ဆရာေတာ္ အရွင္ျမတ္ဘုရား၊
သိလိုေရးႏွင့္ ေမးေလွ်ာက္အပ္ပါသည္ -
ေလာ့စ္အိန္ဂ်ယ္လိစ္က ထုတ္တဲ့ စာေစာင္တစ္ခုမွာ ပစၥဳပၸန္ကမၼဝါဒဟု ဖတ္ရပါသည္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼဝါဒဆိုတာ ဗုဒၶဝါဒႏွင့္ ပတ္သက္ပါသလား။ ဓမၼ စၾကာသုတ္ကို အဲဒီဝါဒႏွင့္အညီ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုသည္ဟုလည္း ဆိုပါ သည္။ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ ‘ကာမဂုဏ္ခ်မ္းသာကို ျပန္ရဖို႔ ဒါနသီလ ဘာ ဝနာ ေကာင္းမႈေတြကို ျပဳရင္ ကာမသုခလႅိကာႏုေယာဂအက်င့္’လို႔ ဆို ထားပါသည္။ တစ္ဖန္ ‘အတၱကိလမထာႏု ေယာဂအက်င့္ ဆိုတာ ႐ူပ အ႐ုပစ်ာန္ အက်င့္ေတြသာ ျဖစ္တယ္’ ဟုလည္း ဆိုပါသည္။ အဲဒီ အဆို ေတြ ဟုတ္ပါသလား။
ကာမသုခလႅိကာႏုေယာဂအက်င့္ ႏွင့္ အတၱကိလမထာႏု ေယာဂ အက်င့္တို႔၏ က်မ္းဂန္ထြက္အစစ္ အဓိပၸာယ္မွန္ကို သိလုိပါသည္။ ေဆာင္း ပါးေရးသူက သူ႔အဆို အခ်ဳိ႕ကို ‘ပိဋကမွာ ေတြ႕ပါတယ္’ဟုလည္း ဆိုပါ သည္။ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။ ထိုေဆာင္းပါးမွာပင္ ‘ဒုကၠရစရိယာ အက်င့္ဆို တာ ဘယ္လို က်င့္သုံးေနထုိင္ျခင္း ျဖစ္ တယ္လို႔ အေသးစိတ္ ရွင္းျပခ်က္ မေတြ႕ရပါဘူး’ ဟုလည္း ဆိုပါသည္။ မွန္ပါသလား။ ေျဖၾကားေပးေစလို ပါသည္။
ေတာက္ထက္၊ သုတေျမ

ေမးခြန္းပါ အတိုင္းဆိုရင္ ဗုဒၶဝါဒအစစ္အမွန္ကို ထင္ေယာင္ ထင္မွား ျဖစ္ ေစမယ့္ ေရးသားခ်က္မ်ဳိး ျဖစ္ေေနလို႔ ေမးလည္း ေမးသင့္တယ္၊ ေျဖလည္း ေျဖဆိုေပးသင့္တယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဗုဒၶအဆုံးအမ ဗုဒၶသာသနာကို ျမတ္ႏိုး ႏွစ္သက္သူ ဗုဒၶဝါဒီတို႔ သမၼာအျမင္ ရွိထားဖို႔ လိုေပလိမ့္မယ္။ ဒါ ဟာ ေျဖဆိုသူရဲ႕ ရည္႐ြယ္ခ်က္ပါ။ ဝါဒ တစ္ရပ္ကို တင္ျပမယ္ဆိုရင္ သတၱိ ရွိသင့္တယ္။ ဦးပြ ကိုယ္တိုင္ ေတြးေခၚ တင္ျပတဲ့ ‘ဦးပြဝါဒ’၊ ႀကိဳက္ရင္ ယူ၊ မႀကိဳက္ရင္ ေဆာရီး ေပါ့။ အဲဒီလိုပဲ ျဖစ္သင့္တယ္။ ဘာလို႔ ဗုဒၶဝါဒပါလို႔ ေျပာေနအုံးမွာလဲ။ အိႏၵိယမွာ ဗုဒၶဝါဒ ကြယ္ေပ်ာက္ရတာဟာ အဲဒီလို ပူးသတ္ခံရလို႔ပဲ။

ကာလသုံးပါး

ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ေဒသနာကို ေလ့လာဖူးရင္ ဗုဒၶေဟာတဲ့ ကမၼဝါဒဟာ ပစၥဳပၸန္၊ အတိတ္၊ အနာဂတ္ဆိုတဲ့ ကာလ သုံးပါးလုံးနဲ႔ ပတ္သက္တယ္ ဆိုတာကို ရွင္းလင္းစြာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ပစၥဳပၸန္ကမၼဝါဒကိုပဲ လက္ခံတယ္ဆိုရင္ ဗုဒၶ ဝါဒ မဟုတ္ဘူး။ ေဆာင္းပါး ေရးသူရဲ႕ ဝါဒပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အဲဒီဝါဒကို လက္ခံထားသူက ဗုဒၶဝါဒီပါလို႔ဆိုရင္ ဗုဒၶဝါဒကို ေစာ္ကားတာပဲ။ က်ဳပ္က ဖန္ဆင္းရွင္ကို မယုံတဲ့ ခရစ္ယန္ အစစ္ပါလို႔ဆိုရင္ ခရစ္ယန္ဝါဒကို ေစာ္ ကားရာက်သလိုပဲ။

ဓမၼစၾကာလက္သစ္

မိမိယူဆခ်က္ ခိုင္လုံဖို႔နဲ႔ ခြန္အားရွိဖို႔ ဗုဒၶက်မ္းဂန္ကို ကိုးကားခ်င္ သပ ဆိုရင္ မည္သူမဆို ကိုးကားခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗုဒၶ ေဟာလိုရင္း အဓိပၸာယ္နဲ႔ မိမိယူဆခ်က္ဟာ တစ္ထပ္တည္းေတာ့ ျဖစ္ရမယ္။ ကုိယ္ယူ ဆတာက တစ္မ်ဳိး၊ ဗုဒၶေဟာတာက တစ္ျခားဆိုရင္ ဒီကိုကားမႈဟာ မမွန္ ဘူး။ ဓမၼစၾကာသုတ္မွာက အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္အမွန္ ရွိၿပီးသားျဖစ္လို႔ ဗုဒၶဝါဒနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ အျခား႐ႈေထာင့္တစ္ခုက သုံးသပ္ျပတယ္ ဆိုရင္ တစ္ခ်ိန္က လူေသလူျဖစ္ဝါဒီတို႔ လုပ္သလို ဓမၼစၾကာလက္သစ္ပဲ ျဖစ္မယ္။
ဘုန္းႀကီးအေနနဲ႔ ဓမၼစၾကာသုတ္ထဲမွာ ပစၥပၸန္ကမၼဝါဒ ဆိုတာနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ အေတြးအျမင္ကို လုံးဝ မေတြ႕မိပါဘူး။ ပစၥဳပၸန္ ကမၼဝါဒဆို တာနဲ႔ ဓမၼစၾကာသုတ္ ဘာမွ မဆိုင္ႏိုင္ပါဘူး။ က်ဳပ္ဝါဒ ကေတာ့ ဗုဒၶဝါဒနဲ႔ မဆိုင္ဘူး၊ က်ဳပ္ယူဆတာကို က်ဳပ္ေရးတာ ဆို ရင္ ရွင္းပါတယ္။ ဘာမွ တုံ႔ျပန္ေနစရာလည္း မလိုပါဘူး။

ကာမသုခလႅိကာႏုေယာဂ

ဗုဒၶျဖစ္ဖို႔ ပါရမီျဖည့္မယ့္ ဗုဒၶေလာင္းလ်ာဟာ …
‘သဗၺၫုတံ ပါပုဏိတြာ၊
သႏၲာေရႆံ သေဒဝကံ’လို႔
ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္က ‘ေဗာဓိÓာဏ္ကို ရၿပီးရင္ နတ္လူေတြကို ဘဝသံသရာမွ ကယ္တင္မယ္’တဲ့။ ဗုဒၶေလာင္းလ်ာဟာ ဇနီး မယား သမီး သားနဲ႔ ကိုယ္အသက္ကိုပါ ေပးစြန္႔ရာမွာ ရည္႐ြယ္ခ်က္က ေဗာဓိဉာဏ္ကို ရဖို႔ပဲ။ တစ္နည္းေျပာရင္ ေဗာဓိဉာဏ္ကို ရဖို႔ ရင္းႏွီးခဲ့တာပဲ။ ဒါန သီလ ဘာဝနာထဲက ဘာေကာင္းမႈပဲ ျပဳျပဳ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတာ့ ရွိေကာင္းပါ တယ္။ ‘အလိုရွိရာကို ေတာင့္တ (ဆုေတာင္း)၍ သမဏ ျဗာဟၼဏေတြကို ထမင္းအေဖ်ာ္စတဲ့ လႉဖြယ္ဝတၴဳကို ေပးလႉရင္ အလိုရွိတဲ့ သူေဌး သူႂကြယ္ အျဖစ္နဲ႔ လူ႕ ဘဝ၊ ထုိထက္ျမင့္တဲ့ နတ္ျဗဟၼာဘဝေတြကို ရႏိုင္တယ္’လို႔ သဂႌတိ သုတ္ (ဒီ ၃၊ ၂၁၄)မွာ ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ ေဟာထားပါတယ္။

သူေဌးျဖစ္ခ်င္လို႔ပဲ လႉလႉ နတ္ျဖစ္ခ်င္လို႔ပဲ လႉလႉ အဲဒီလို လႉတဲ့ အတြက္ေတာ့ ေလာကလူသားေတြမွာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ေကာင္းက်ဳိး ရၾက တာပါပဲ။ ဥပမာ ေဆး႐ုံႀကီးတစ္ခု ေဆာက္လႉတယ္ ဆိုပါေတာ့။ အလႉ႕ ရွင္က အဲဒီေကာင္းမႈရဲ႕ အက်ဳိးအေနနဲ႔ ဘာပဲျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ခ်င္ ပထမဆုံး အဲဒီက နယ္သူနယ္သား အမ်ားေကာင္းက်ဳိး ရတာပဲ မဟုတ္လား။ အဲဒါကို ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ကာမသုခလႅိကာနုေယာဂလို႔ ဆိုႏိုင္မွာတုန္း။ ‘သူတပါး အက်ဳိး၊ အမ်ားအက်ဳိး၊ လူသားေလာက အက်ဳိးကို ရည္စူး ဦးတည္ျခင္းရွိ ၿပီး’ ကိုယ့္အိတ္ထဲက ပစၥည္းနဲ႔ ဒုကၡေရာက္သူေတြကို ဘယ္ေလာက္ လႉ ဒါန္းၿပီးၿပီလဲလို႔ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ပဲ ဆန္းစစ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။
အခက္အခဲနဲ႔ ႀကဳံေနလို႔ စိတ္ေတြ ေရာက္ရက္ ခတ္ေနတဲ့ အခါ အဓိ႒ာန္ျပဳၿပီး ပုတီးစိပ္လိုက္ေတာ့ စိတ္ၿငိမ္၊ စိတ္ၿငိမ္ေတာ့ အေတြးအႀကံ ေကာင္းေတြ ရၿပီး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မွန္ကန္လို႔ ေလာကီ ကိစၥေတြလည္း ေအာင္ျမင္သြားတာေပါ့။ ပုတီးစိပ္တာဟာ ဗုဒၶဝါဒီအဖို႔ ေအာက္ဆုံး အဆင့္ ပါ။ အဲဒီကေန စစ္မွန္တဲ့ ဝိပႆနာအဆင့္ ကို တက္သြားႏိုင္တာပဲ။ ဒါကို ကာမသုခလႅိကာႏုေယာဂပါလို႔ ဘာ လို႔ အျပစ္တင္ေနမလဲ။ ဗုဒၶရဲ႕ ညီေတာ္ ရဟႏၲာႀကီး အရွင္နႏၵ ရဟန္းဝတ္ခဲ့တာဟာ နတ္သမီးေတြကို လိုခ်င္လို႔ပါ။ သာသနာအစ သို႔မဟုတ္ ဘာသာေရး လုပ္ခါစမွာ အဲဒါေလးေတြေတာ့ ရွိ တတ္ပါတယ္။ ကာမသုခလႅိကနဲ႔ ဘာမွ မဆိုင္ပါဘူး။
ဘဝတစ္ေလွ်ာက္လုံး ကာမခ်မ္းသာကိုခ်ည္း ခံစားမေနဘဲ သင့္ တင့္တဲ့ အစားအစာ၊ အဝတ္တန္ဆာနဲ႔ ေနထိုင္စရာေတြကို သုံးေဆာင္ၿပီး ဝိမုတၱိသုခကို ရေအာင္ အားထုတ္ႏိုင္ဖို႔ ကာမသုခလႅိကာ ႏုေယာဂကို ပယ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီအစြန္းကို ပယ္ရတဲ့ အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္ ပါ။ ဒီအက်င့္ရဲ႕ အဓိပၸာယ္မွန္ကို လယ္တီ၊ မဟာစည္၊ ေတာင္ၿမိဳ႕စတဲ့ ပိဋ ကတ္အုိးကြဲ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြ ဖြင့္ဆိုထားၿပီးသားပါ။ ရွာေဖြ ဖတ္႐ႈ႐ုံပါပဲ။

အတၱကိလမထာႏုေယာဂ

‘အတၱကိလမထာႏုေယာဂ အက်င့္ဆိုတာ ႐ူပ အ႐ူပစ်ာန္ အက်င့္ ေတြသာ ျဖစ္တယ္’ဆိုရင္ တက္တက္စင္ လြဲတာပဲ။ ႀကံႀကီး စည္ ရာ။ ဒီအတိုင္း ဆက္ေရးရင္ ေရးေလ လြဲေလ ျဖစ္ေနမွာပဲ။ သူ႔အဆို အရဆိုရင္ ႐ူပစ်ာန္ ေလးပါးနဲ႔ အ႐ူပစ်ာန္ ေလးပါးဆိုတဲ့ သမာပတ္ ရွစ္ပါးကိုရတဲ့ ရဟႏၲာေတြအားလုံး အတၱကိလမထအက်င့္ကို က်င့္ လို႔ ရတယ္လို႔ ဆိုရေတာ့မွာေပါ့။ ေဆာင္းပါးရွင္ဟာ အဲဒီ ‘႐ုပစ်ာန္ အ႐ူပစ်ာန္ အက်င့္’ဆိုတာကို သိေအာင္ အရင္ လုပ္သင့္တယ္။
ငါးပါး ရွစ္ပါးသီလကို သီလလို႔ သာမန္ေခၚၿပီး ရဟန္းတို႔ရဲ႕ ပါတိ ေမာကၡသံဝရသီလကို အဓိသီလလို႔ ေခၚပါတယ္။ ဝဋ္အေျချပဳ ေလာကီ သမာပတ္ရွစ္ပါးကို စိတၱလို႔ သာမန္ေခၚၿပီး ဝဋ္ကထြက္ေျမာက္တဲ့ ေလာ ကုတၱရာ သမာပတ္ရွစ္ပါးကိုေတာ့ အဓိစိတၱလို႔ ေခၚပါတယ္။ ကမၼႆ ကတာပညာကို ပညာလို႔ သာမန္ေခၚၿပီး ဝိပႆနာပညာ မဂ္ပညာ ဖိုလ္ ပညာေတြကို အဓိပညာလို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒါက ဗုဒၶဝါဒရဲ႕ က်င့္စရာ အႏွစ္ သာရ သုံးပါးပါ။ အဲဒီအထဲက စိတၱကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး အဓိစိတၱကို ရရွိႏိုင္ ပါတယ္ (ဝ႗ၬပါဒိကာ အ႒သမာပတၱိေယာ ဥပါဒါယ ဝိပႆနာပါဒိကာ အ႒သမာပတၱိ-ေယာ အဓိစိတၱံ နာမ (အဘိ-႒ ၂၊ ၃၉၅)။

ဒုကၠရစရိယာ

‘ဒုကၠရစရိယာဆိုတာ ဘယ္လို က်င့္ခဲ့သုံး ေနထိုင္ျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ အေသးစိတ္ရွင္းျပခ်က္ မေတြ႕ရပါဘူး’လို႔ ဆိုရင္ ေဆာင္းပါး ေရးသူဟာ မဟာသီဟနာဒသုတ္ (မ ၁၊ ၉၇)၊ မဟာသစၥကသုတ္ (မ ၁၊ ၃ဝ၁) စတာ ေတြကို မဖတ္ဖူးလို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီသုတ္ ေတြမွာ ဒုကၠရစိယအက်င့္ အေၾကာင္းကို ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ အေသးစိတ္ ေဟာၾကားထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဝါဒ အေၾကာင္းကို ေရးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဗုဒၶဝါဒဆိုင္ရာ ဗဟု သုတ အေတာ္အတန္ေတာ့ ရွိသင့္တာေပါ့။ ပါဠိေတာ္ႀကီးမွာ တိုက္႐ိုက္ ပါေနတာပဲ။ ေဆာင္းပါးရွင္ဟာ ေထရဝါဒဗုဒၶဓမၼ အစစ္အမွန္ကို တကယ္ ေစတနာနဲ႔ တင္ျပခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ေယာနိေသာ မနသိကာရ (အသင့္ေတြး ႏွလုံးသား)နဲ႔ မူရင္း ဗုဒၶက်မ္းဂန္ေတြနဲ႔ အဲဒီက်မ္းဂန္ေတြကို တတ္သိတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြ ဖြင့္ဆိုထားတာေတြကို အမ်ားႀကီး ရွာေဖြ ေလ့လာ ဖတ္႐ႈရ ဦးမယ္လို႔ သုံးသပ္မိပါတယ္။

ေခတ္သစ္သုသီမ

‘လူေသေသာ္ လူမျဖစ္လွ်င္လ
ဘာျဖစ္မွာတုန္း၊
ေ႐ႊပ်က္လွ်င္
ေျမထြက္ႏြယ္ အဝင္ေပမို႔
တကယ္ပင္ ေ႐ႊျပန္ျဖစ္တယ္ကြယ္
ေလာကစံထုံး’ (လူေသလူျဖစ္၊ စာ-၃ဝ၁) …
လို႔ ဦးဥကၠ႒က ဆိုလိုက္ေတာ့ အဆြယ္ေကာင္းတာနဲ႔ ဗုဒၶဝါဒေရးရာ ဗဟု သုတ အခံမရွိတဲ့ စာဖတ္သူ အခ်ဳိ႕အေနနဲ႔ နားေယာင္ၿပီး မ်က္စိလည္ စရာပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ အေတာ္အတန္ ဉာဏ္ရွိခဲ့ရင္ ဒီလိုေလး ဆက္ၿပီး စဥ္း စားၾကည့္လိုက္ႏိုင္မွာပါ …
‘လူေသေသာ္ လူမျဖစ္လွ်င္လ
ပါယ္နတ္စစ္ နိဗၺဴတာ
မွန္စြာပ ျဖစ္ထုံး၊
ေ႐ႊႏွင့္လူ
လုံးလုံးပင္ ခန္မတူလို႔
စံတမူ မွားရာက ေမွာက္ေပေပါ့
နာမ္တဆူ ၾကားမွာ ေပ်ာက္တယ္ကြယ္
သားေမ်ာက္ ကတုံး’။
(ဟုတ္တယ္ေလ၊ ေ႐ႊမွာက အဆင္း႐ုပ္ဆိုတဲ႔ ႐ူပကၡႏၶာပဲရွိၿပီး လူက ႐ုပ္ေရာနာမ္ပါ ခႏၶာငါးပါး ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဥပမာနဲ႔ ဥပေမယ် မဟပ္စပ္တဲ့အတြက္ အမွားႀကီးမွားတယ္လို႔ ဆိုလိုက္တာပါ)။
အဲဒီလို တစ္ခ်ိန္က လူေသလူျဖစ္ဝါဒီတို႔လည္း သူတို႔ ေရးေျပာ တာေတြမွပဲ ဗုဒၶဝါဒအစစ္အမွန္ ဟုတ္သလိုလို၊ လယ္တီစတဲ့ ဆရာေတာ္ ႀကီးေတြရဲ႕ အယူအဆေတြက ဗုဒၶဝါဒ အတုအေယာင္ ျဖစ္ေနသလိုလို လုပ္ ႀကံ ေရးေျပာခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။ ဘာရည္႐ြယ္ခ်က္နဲ႔ ေရးခဲ့သလဲ ဆိုတာေတာ့ ကာယကံရွင္ေတြပဲ သိၾကပါလိမ့္မယ္။
ဗုဒၶလက္ထက္က ရာဇၿဂိဳဟ္ၿမိဳ႕သား သုသီမလို႔ ေခၚတဲ့ ပရိဗိုဇ္ ဟာ ဗုဒၶဝါဒကို သူ႔ရဲ႕ တိတၱိဝါဒထဲမွာ ထည့္ၿပီးေဟာရင္ သူ႔တရားနဲ႔ သူ႔ဝါဒကို လူႀကိဳက္ မ်ားမွာပဲဆိုၿပီး အမည္ခံ ဗုဒၶဝါဒီအျဖစ္နဲ႔ ဗုဒၶသာသနာထဲကို ဝင္ ေရာက္ၿပီး ရဟန္းဝတ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဝါဒခိုးဖို႔ ႀကံစည္သူ သုသီမ ကေတာ့ ကံေကာင္းခဲ့ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ဆို ဗုဒၶကိုယ္တိုင္နဲ႔ ေတြ႕လို႔ ရဟႏၲာ ျဖစ္သြားခဲ့တာကိုး (သံ ၁၊ ၃၄ဝ)။
ဒီလို ဗုဒၶဝါဒကို ခုိးယူတဲ့ ဝါဒသူခိုးသူေတြဟာ ေခတ္အဆက္ ဆက္မွာ ရွိတာပဲ။ ရွိလည္း ရွိေနဦးမွာပဲ။ ဗုဒၶဝါဒဖက္က ၾကည့္ရင္ ဒိလို လူေတြဟာ ဗုဒၶဝါဒကို ႐ႈပ္ေထြး ေမွးမွိန္ေအာင္ ကြယ္ေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ ႏိုင္တာမို႔ အင္မတန္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါတယ္။
ဝါဒသူခိုး ေခတ္သစ္သုသီမေတြဟာ မိမိေရးတာ ေျပာတာကို လူ ႀကိဳက္ေအာင္လို႔ အလံ႐ႈး ရွဲဒိုးနည္းေတြကိုလည္း အသုံးျပဳတတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္သာသနာကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးၾကတဲ့ ဗုဒၶဝါဒီတို႔ ၾကပ္ၾကပ္ သတိထားၾက ပါကုန္။
အရွင္ေကလာသ
ဓမၼာစရိယ၊ B.A (Philo) M.A. (Buddhism) ေျဖဆိုသည္ ။
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

ပစၥဳပၸန္ကမၼသမားတုိ႔၏ မိစၧာအႀကံ ကုိသိလုိပါ က http://yatana.freeblog.co.nz/category/freeblogtips/ တြင္ ဖက္ရူဆင္ျခင္ ႏူိင္ပါေႀကာင္း။

အျပည့္အစံုသို႔…

ျပန္ေခါက္ထားပါ…